Buồn nôn sau gây mê: những điểm chính và dấu hiệu cảnh báo

Buồn nôn sau gây mê là một tác dụng phụ thường gặp sau phẫu thuật. Nó có thể chỉ đơn giản là cảm giác khó chịu, gây buồn nôn nhẹ hoặc kèm theo nôn mửa. Tuy nhiên, chỉ riêng sự xuất hiện của triệu chứng này không cho phép chúng ta xác định nguyên nhân hoặc dự đoán diễn biến của nó.

Hướng dẫn này giúp bạn chuẩn bị thông tin cần thiết, thực hiện các biện pháp phòng ngừa và nhận biết các tình huống cần được chăm sóc y tế. Nó bổ sung cho hướng dẫn xuất viện và phần hướng dẫn phục hồi tại nhà sau phẫu thuật . Nhóm chuyên gia quen thuộc với quy trình, thuốc gây mê và các phương pháp điều trị của bạn vẫn là nguồn thông tin chính.

Câu trả lời nhanh

Buồn nôn là một tác dụng phụ thường gặp của gây mê, nhưng mức độ nghiêm trọng của nó rất quan trọng. Hãy liên hệ với khoa nếu tình trạng không cải thiện hoặc nếu nôn mửa xảy ra nhiều lần. Nếu khó thở, đau ngực, lú lẫn hoặc nôn ra máu, hãy gọi 15 (SAMU) ở Pháp hoặc 112 ở châu Âu. Nguồn: Royal College of Anaesthetists.

Tại sao người ta có thể bị buồn nôn sau khi gây mê?

Gây mê không phải là lời giải thích duy nhất.

Các loại thuốc được sử dụng trong gây mê có thể góp phần gây buồn nôn, nhưng thường có nhiều yếu tố kết hợp. Một số loại thuốc giảm đau, huyết áp thấp, đau đớn, loại phẫu thuật, chuyển động trong quá trình vận chuyển hoặc việc không dung nạp tốt thức ăn sau phẫu thuật cũng có thể đóng vai trò gây ra tình trạng này. Phẫu thuật ổ bụng cũng cần chú ý đến bất kỳ nguyên nhân nào cụ thể liên quan đến chính cuộc phẫu thuật.

Bối cảnh quan trọng hơn một triệu chứng riêng lẻ.

Hãy ghi chú thời gian khởi phát, có hoặc không có nôn mửa, loại chất lỏng có thể dung nạp, mức độ đau, nhu động ruột và các loại thuốc đã dùng. Buồn nôn khi thức dậy không nghiêm trọng bằng buồn nôn trở nặng ở nhà và kèm theo bụng chướng to, mệt mỏi toàn thân hoặc khó thở.

Điều nào tiềm ẩn rủi ro lớn hơn?

Các nhóm gây mê sử dụng các yếu tố nguy cơ đã được xác thực để điều chỉnh các chiến lược phòng ngừa. Đặc biệt, thang điểm Apfel tính đến giới tính nữ, tình trạng không hút thuốc, tiền sử say tàu xe hoặc buồn nôn sau gây mê và việc sử dụng thuốc giảm đau opioid sau phẫu thuật. Thang điểm này là một công cụ lâm sàng: nó không nhằm mục đích tự chẩn đoán hoặc lựa chọn thuốc.

Các yếu tố khác liên quan đến quy trình và sức khỏe của bệnh nhân cũng có thể ảnh hưởng đến quyết định. Buổi tư vấn gây mê trước phẫu thuật là thời điểm tốt để đề cập đến bất kỳ trải nghiệm khó khăn nào trong quá khứ, các phương pháp điều trị hiện tại và những lo ngại cụ thể.

Cần báo cáo những gì trước lần gây mê tiếp theo?

• Tiền sử bị buồn nôn hoặc nôn sau khi gây mê.
• Say xe nặng hoặc nôn mửa thường xuyên trong suốt chuyến đi.
• Các loại thuốc, thực phẩm chức năng và sản phẩm được sử dụng mà không cần toa bác sĩ.
• Khó nuốt mãn tính hoặc vấn đề tiêu hóa đã biết.
• Cảm giác lo lắng tột độ về thủ thuật hoặc việc tỉnh dậy.

Đừng xem nhẹ một cơn bệnh trong quá khứ chỉ vì nó đã được giải quyết. Thông tin chính xác cho phép bác sĩ gây mê lựa chọn chiến lược phù hợp. Nếu việc chờ đợi phẫu thuật làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bạn, bài viết của chúng tôi về chứng lo âu trước phẫu thuật sẽ giải thích khi nào nên thảo luận vấn đề này với nhóm chăm sóc sức khỏe.

Bạn nên làm gì ngay khi cảm thấy buồn nôn lần đầu tiên trong bệnh viện?

Thông báo ngay cho nhóm.

Hãy báo ngay khi bạn bị buồn nôn. Y tá hoặc bác sĩ gây mê có thể kiểm tra huyết áp, mức độ đau, tình trạng hydrat hóa và bất kỳ loại thuốc nào bạn đã dùng. Không được tự ý lấy thuốc cá nhân từ túi xách ra uống mà chưa kiểm tra kỹ: uống thuốc không rõ nguồn gốc có thể tương tác với thuốc kê đơn của bạn hoặc che giấu một triệu chứng hữu ích.

Hãy thay đổi tư thế một cách thận trọng.

Ngồi dậy hoặc đứng lên quá nhanh có thể làm tăng cảm giác buồn nôn và tăng nguy cơ té ngã. Hãy nhờ người khác giúp đỡ, đặc biệt nếu bạn vẫn còn buồn ngủ, chóng mặt hoặc đang truyền dịch. Ưu tiên không phải là đi lại bằng mọi giá, mà là tuân theo kế hoạch phục hồi đã được nhóm điều trị và chương trình phục hồi tăng cường sau phẫu thuật (ERAS) phê duyệt , nếu có.

Một hậu quả thường gặp khác khi tỉnh dậy: buồn nôn không phải là hiện tượng duy nhất xảy ra trong vài giờ đầu. Cảm lạnh sau gây mê liên quan đến một cơ chế khác và được điều trị riêng.

Làm thế nào để tiếp tục ăn uống bình thường?

Hướng dẫn can thiệp được đưa ra trước tiên.

Việc trở lại hoạt động bình thường không tuân theo cùng một quy tắc sau mỗi ca phẫu thuật. Có thể cần thiết phải áp dụng các hạn chế tạm thời, chế độ ăn uống đặc biệt hoặc một trình tự phục hồi cụ thể. Không ăn hoặc uống cho đến khi được sự cho phép của đội ngũ y tế, ngay cả khi các lời khuyên chung trên mạng khuyên ngược lại.

Chỉ chia nhỏ nếu được phép.

Khi được phép uống chất lỏng, việc nhấp từng ngụm nhỏ, cách nhau một lúc đôi khi dễ dung nạp hơn là uống một ly lớn nhanh chóng. Sau đó, nhóm chăm sóc sức khỏe có thể hướng dẫn việc giới thiệu lại các loại đồ uống và thức ăn khác. Không nên ép bệnh nhân ăn và tránh thử nhiều biện pháp cùng một lúc: điều này sẽ làm phức tạp việc xác định xem bệnh nhân thực sự dung nạp được những gì.

Việc không thể giữ được chất lỏng trong cơ thể không phải là lý do để ép bệnh nhân làm nhiều hơn. Điều này cần được báo cáo. Danh sách kiểm tra trước phẫu thuật nhắc nhở bệnh nhân về tầm quan trọng của việc giữ thông tin liên lạc của khoa và các tài liệu xuất viện ở nơi dễ tiếp cận.

Tại sao cần theo dõi tình trạng nôn mửa và lượng nước trong cơ thể?

Nôn mửa liên tục dẫn đến mất nước và có thể gây mệt mỏi, chóng mặt, huyết áp thấp và giảm lượng nước tiểu. Nó cũng có thể khiến bạn không thể uống thuốc đúng cách. Không nên tự ý uống viên thuốc bạn vừa nôn ra: hãy hỏi nhân viên y tế hoặc dược sĩ xem bạn có cần uống thêm liều nữa không.

Cũng cần theo dõi cơn đau và sự thay đổi của nó. Cơn đau không được kiểm soát tốt có thể làm trầm trọng thêm tình trạng buồn nôn, nhưng cơn đau mới xuất hiện hoặc gia tăng có thể là dấu hiệu của một vấn đề khác. Hướng dẫn kiểm soát cơn đau sau phẫu thuật giúp chuẩn bị thông tin hữu ích trước khi gọi điện.

Khi nào thì nên gọi đội phẫu thuật quay lại?

Nếu các triệu chứng vẫn tiếp diễn hoặc trở nặng

Hãy liên hệ với khoa nếu tình trạng buồn nôn không thuyên giảm, nếu nôn mửa tái phát, nếu bạn không thể giữ được các chất lỏng đã được kê đơn, hoặc nếu bạn đi tiểu ít hơn đáng kể. Cũng hãy gọi nếu bạn không thể uống thuốc theo toa hoặc nếu bạn không hiểu hướng dẫn trong bản tóm tắt xuất viện.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu khác

Sốt, đau bụng tăng dần, chướng bụng rõ rệt, không có hơi, hoặc vết thương đỏ hơn, đau hơn hoặc chảy dịch cần được chăm sóc y tế. Đừng cho rằng tất cả đều do thuốc gây mê. Để đánh giá tình trạng vết thương mà không cần tự ý điều trị, hãy tham khảo hướng dẫn trong cẩm nang thay băng sau phẫu thuật.

Những dấu hiệu nào cho thấy cần được giúp đỡ khẩn cấp?

Hãy gọi số 15 (SAMU) ở Pháp, hoặc 112 từ bất kỳ quốc gia châu Âu nào, nếu bạn gặp khó khăn khi thở, đau ngực, ngất xỉu, lú lẫn, nôn ra máu, đau dữ dội hoặc tình trạng sức khỏe suy giảm nhanh chóng. Đau hoặc sưng đột ngột ở chân kèm theo khó thở cũng cần được đánh giá ngay lập tức.

Những dấu hiệu này không chỉ đặc trưng cho buồn nôn, mà còn có thể đi kèm với biến chứng sau phẫu thuật. Không nên chờ đợi một khoảng thời gian đã định trước và không nên tự lái xe nếu bạn vẫn còn bị ảnh hưởng bởi thuốc gây mê, chóng mặt hoặc rất yếu.

Làm thế nào để chuẩn bị một cuộc gọi hữu ích?

• Tên và ngày thực hiện can thiệp.
• Khoảnh khắc bắt đầu buồn nôn và nôn mửa.
• Những gì bạn đã uống, ăn và giữ được trong bụng.
• Lần đi tiểu cuối cùng và sự thay đổi của nhu động ruột.
• Các loại thuốc đã dùng, kèm theo thời gian dùng liều cuối cùng.
• Nhiệt độ, cơn đau và các triệu chứng khác được quan sát.

Hãy giữ lại đơn thuốc, tóm tắt xuất viện và số hiệu khoa phòng. Mô tả sự việc chính xác sẽ hữu ích hơn là cố gắng chẩn đoán. Nếu bạn không chắc nên liên hệ với ai, hãy bắt đầu bằng thông tin liên lạc do cơ sở y tế cung cấp, sau đó liên hệ với bác sĩ chăm sóc chính của bạn hoặc khoa cấp cứu tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng bệnh.

Câu hỏi fréquentes

Buồn nôn sau khi gây mê có phải là hiện tượng bình thường không?

Những triệu chứng này khá quen thuộc và thường gặp, nhưng từ "bình thường" không nên che giấu mức độ nghiêm trọng, tình trạng xấu đi hoặc các dấu hiệu liên quan của chúng. Hãy báo cáo chúng và làm theo hướng dẫn cụ thể cho quy trình điều trị của bạn.

Bạn có nên ngừng dùng thuốc giảm đau gây buồn nôn không?

Không nên ngừng thuốc mà không có lời khuyên. Hãy liên hệ với bác sĩ kê đơn để đánh giá lại phác đồ điều trị. Việc ngừng thuốc đột ngột có thể làm gián đoạn việc kiểm soát cơn đau và làm phức tạp quá trình hồi phục.

Liệu vòng tay gừng hoặc vòng tay bấm huyệt có đủ hiệu quả không?

Hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định đây là giải pháp đáng tin cậy hoặc thay thế cho điều trị y tế. Hãy tham khảo ý kiến ​​chuyên gia trước khi sử dụng bất kỳ thực phẩm chức năng nào, đặc biệt nếu bạn đang dùng các loại thuốc khác hoặc có nguy cơ chảy máu.

Nguồn tin đã được xác minh

• Thỏa thuận quốc tế về quản lý buồn nôn và nôn sau phẫu thuật
• Học viện Gây mê Hoàng gia, Buồn nôn và nôn sau phẫu thuật
• Hội Gây mê và Chăm sóc đặc biệt Pháp, Thông tin y khoa về gây mê
• Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), Phục hồi và theo dõi sau phẫu thuật.
• Nghiên cứu xác thực, thang điểm rủi ro hậu phẫu đơn giản hóa Apfel
• Bệnh viện đa khoa Worcestershire NHS, Buồn nôn, Nôn mửa và Bù nước

Ghi chú của biên tập viên: Bài viết thông tin chung được xác nhận vào ngày 16 tháng 7 năm 2026. Hướng dẫn xuất viện và ý kiến ​​của đội ngũ y tế - phẫu thuật sẽ được ưu tiên hơn hướng dẫn này.