Sau phẫu thuật tim hở, phẫu thuật bắc cầu động mạch vành hoặc thay van tim, quá trình phục hồi xoay quanh một nguyên tắc quan trọng: cho phép xương ức lành lại trong khi dần dần trở lại hoạt động đi bộ hàng ngày. Hầu hết các hoạt động bị cấm trong vài tuần đầu tiên nhằm bảo vệ xương này, vốn đã bị cắt để tiếp cận tim. Dưới đây là hướng dẫn về cách ăn mặc, ngủ, di chuyển, lái xe và những dấu hiệu cần gọi trợ giúp.
Câu trả lời nhanh
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến cáo không nên nâng vật nặng và lái xe trong một thời gian sau phẫu thuật bắc cầu động mạch vành hoặc thay van tim, và thường khuyến nghị tham gia chương trình phục hồi chức năng tim mạch. Bệnh viện Đại học Geneva (HUG) cũng khuyên nên tránh các cử động tay không đối xứng và bảo vệ xương ức khi ho.
Theo HUG, các triệu chứng như đau ngực như trước khi phẫu thuật, khó thở đột ngột, tim đập nhanh kéo dài hoặc chảy máu nhiều từ vết sẹo cần phải gọi cấp cứu.
| Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành | Thay van | |
|---|---|---|
| Sẹo | Ngực, và thường cả chân hoặc tay (ví dụ) | Ngực |
| Điều trị dài hạn | Theo bác sĩ tim mạch | Thuốc chống đông máu suốt đời cho van tim nhân tạo |
| Điểm chú ý | Các yếu tố nguy cơ tim mạch | Chăm sóc răng miệng và nhiễm trùng van tim |
| phục hồi chức năng tim mạch | Khuyến khích | Thường được cung cấp |
Tôi không phải là bác sĩ. Hướng dẫn này tổng hợp thông tin từ Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), Bệnh viện Đại học Geneva và Liên đoàn Tim mạch Pháp để giúp bạn chuẩn bị câu hỏi. Hướng dẫn bằng văn bản do nhóm của bạn cung cấp luôn được ưu tiên hơn cả.
Phẫu thuật tim hở: những gì đã được thực hiện
Bác sĩ phẫu thuật sẽ mở xương ức, phần xương phẳng ở giữa ngực, để tiếp cận tim. Trong phẫu thuật bắc cầu động mạch vành, họ sẽ sử dụng một mạch máu lấy từ nơi khác, thường là chân hoặc tay, để bắc cầu qua động mạch vành bị hẹp, dẫn đến vết sẹo thứ hai. Trong phẫu thuật thay van tim, họ sẽ cấy ghép một van cơ học hoặc van sinh học. Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) quy định rằng các dây thép dùng để đóng xương ức thường được giữ nguyên vĩnh viễn.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) mô tả quá trình nằm viện, bao gồm cả thời gian điều trị tại phòng chăm sóc tích cực, và việc bệnh nhân có thể đứng dậy ngay ngày hôm sau với sự hỗ trợ của các chuyên viên vật lý trị liệu. Liên đoàn Tim mạch Pháp chỉ ra rằng việc vận động sớm này giúp ngăn ngừa các biến chứng liên quan đến việc nằm bất động trên giường.
Quảng cáo
Bảo vệ xương ức hàng ngày
Bệnh viện Đại học Geneva (HUG) khuyên nên tránh các cử động tay không đối xứng, bảo vệ xương ức khi ho hoặc hắt hơi theo hướng dẫn của bác sĩ, và tạm thời không làm việc nhà, đi mua sắm và mang vác đồ đạc. Khi leo cầu thang, hãy leo từng bậc một, không mang vác đồ đạc, bám vào tay vịn mà không dùng tay kéo. NHS và HUG khuyến cáo nên tránh nâng vật nặng trong thời gian dưỡng bệnh: hãy hỏi nhân viên về giới hạn trọng lượng và thời gian tối đa.
- Trước khi rời bệnh viện, hãy được hướng dẫn cách bảo vệ xương ức khi ho hoặc hắt hơi;
- Khi đứng dậy khỏi giường hoặc ghế bành, tránh dùng lực mạnh bằng một tay;
- Không được bế trẻ em, mang theo túi mua sắm nặng hoặc giỏ đựng quần áo cho đến khi được đội cho phép.
Mặc quần áo và đi ngủ
Để tránh cử động tay không đối xứng, quần áo có khóa kéo phía trước và giày dễ mang có thể hữu ích: hãy hỏi nhóm chăm sóc sức khỏe để được tư vấn. Vào ban đêm, Bệnh viện Đại học Geneva (HUG) khuyên nên nằm ngửa khi ngủ trong giai đoạn hồi phục ban đầu: xem thêm phần ngủ sau phẫu thuật.
Đi bộ và phục hồi chức năng tim mạch
Bệnh viện Đại học Geneva (HUG) khuyên nên bắt đầu bằng những quãng đi bộ ngắn và tăng dần khoảng cách, thay vì đi bộ một quãng đường dài ngay lập tức. Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) và Liên đoàn Tim mạch Pháp mô tả phục hồi chức năng tim mạch: một chương trình tập luyện có giám sát, thường kết hợp với tư vấn về chế độ ăn uống, bỏ thuốc lá và quản lý căng thẳng. Liên đoàn Tim mạch Pháp coi phẫu thuật bắc cầu động mạch vành là một trong những chỉ định chính, và NHS cho biết nó có thể được thực hiện sau phẫu thuật van tim. Nếu bạn chưa được đề nghị, hãy yêu cầu.
Lái xe, công việc, tình dục
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) và Bệnh viện Đại học Geneva (HUG) quy định thời gian chờ trước khi lái xe trở lại, dài hơn đối với xe số sàn so với xe số tự động, và thậm chí còn dài hơn đối với tài xế chuyên nghiệp. HUG nhắc nhở tài xế nên thắt dây an toàn bất chấp vết sẹo. Xem thêm phần Lái xe sau phẫu thuật.
Việc quay trở lại làm việc cần được thảo luận với bác sĩ, tùy thuộc vào nghề nghiệp của bạn. Về vấn đề tình dục, Bệnh viện Đại học Geneva (HUG) khuyên nên chờ sự chấp thuận từ nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn và tránh mọi áp lực lên ngực; một số loại thuốc tim mạch có thể làm giảm ham muốn tình dục, vì vậy cần thảo luận với bác sĩ về vấn đề này. Xem thêm thông tin về nghỉ ốm sau phẫu thuật.
Quảng cáo
Sau khi thay van tim: thuốc chống đông máu và chăm sóc răng miệng
Đối với van tim nhân tạo, Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến cáo cần dùng thuốc làm loãng máu suốt đời để ngăn ngừa cục máu đông: hãy luôn mang theo thẻ bảo hiểm y tế và tránh các vết cắt. NHS cũng nhắc nhở bệnh nhân rằng vấn đề về răng miệng có thể gây nhiễm trùng van tim nghiêm trọng: hãy duy trì sức khỏe răng miệng tốt và thông báo cho nha sĩ về tình trạng van tim của bạn trước khi điều trị. Tuyệt đối không được tự ý thay đổi thuốc điều trị tim mạch.
Mệt mỏi, chán ăn và tinh thần
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) mô tả tình trạng mệt mỏi trong vài tuần đầu và chán ăn trong vài ngày đầu là những triệu chứng thường gặp. Bệnh viện Đại học Geneva (HUG) khuyên nên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu bị mệt mỏi quá mức không rõ nguyên nhân. Tâm trạng có thể xấu đi sau phẫu thuật lớn: hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc nhóm phục hồi chức năng, họ có thể hỗ trợ bạn.
Những dấu hiệu cho thấy cần gọi điện thoại.
Bệnh viện Đại học Geneva (HUG) đề nghị bạn gọi cho bác sĩ trong trường hợp:
- Sốt kéo dài;
- Đầy hơi, đau ở một bên bắp chân;
- Chảy máu nhẹ từ vết sẹo, hoặc vết sẹo đỏ, nóng và rỉ dịch: xem nhiễm trùng sẹo ;
- Đau khi thở, khó thở, cảm giác nóng rát khi đi tiểu;
- Mệt mỏi cực độ không rõ nguyên nhân, tăng cân nhanh chóng.
Trường hợp khẩn cấp: Đau ngực tương tự như trước khi phẫu thuật, khó thở đột ngột, tim đập nhanh kéo dài, chảy máu nhiều từ vết mổ, mất cảm giác ở một chi, ho ra máu hoặc sốt cao: hãy gọi ngay 15 (SAMU) ở Pháp, hoặc 112 từ bất kỳ quốc gia châu Âu nào. Không tự lái xe.
Câu hỏi fréquentes
Tôi cảm thấy xương ức của mình di chuyển hoặc kêu răng rắc: điều đó có nghiêm trọng không?
Các nguồn thông tin tham khảo không mô tả tình trạng này như mong đợi. Hãy báo cho bác sĩ phẫu thuật ngay lập tức nếu vết sẹo bị rỉ dịch hoặc đỏ.
Vùng da xung quanh vết sẹo bị tê: điều này có bình thường không?
Hãy báo cáo tình trạng này tại cuộc hẹn tái khám. Tuy nhiên, mất cảm giác ở tay hoặc chân là trường hợp cấp cứu cần được chăm sóc y tế ngay lập tức tại Bệnh viện Đại học Geneva (HUG).
Tôi có thể bay không?
Hãy xin phép bác sĩ tim mạch của bạn trước khi đi máy bay. (Xem: Bay sau phẫu thuật )
Nguồn thông tin từ các tổ chức
- NHS, Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành: quá trình hồi phục (đã xem xét ngày 3 tháng 7 năm 2025)Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2026.
- Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), Thay van tim: quá trình hồi phục (đánh giá ngày 17 tháng 7 năm 2025)Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2026.
- Bệnh viện Đại học Geneva, Khôi phục các hoạt động sau phẫu thuật tim (23 tháng 9 năm 2025)Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2026.
- Bệnh viện Đại học Geneva, Các triệu chứng cần theo dõi sau phẫu thuật tim (23 tháng 9 năm 2025)Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2026.
- Liên đoàn Tim mạch Pháp, Phục hồi chức năng tim mạch, Giai đoạn 1 (ngày 8 tháng 6 năm 2021)Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2026.
Ghi chú của biên tập viên: Bài viết này được viết vào ngày 26 tháng 10 năm 2026, dựa trên các nguồn thông tin từ các tổ chức được tham khảo vào ngày đó. Bài viết cung cấp thông tin mà không đưa ra chẩn đoán hoặc thay thế lời khuyên của đội ngũ chăm sóc sức khỏe của bạn. Tham chiếu nội bộ: open-heart-surgery-recovery-20261027.






